Gwne okno programu
Okno gwne edytora tekstu Microsoft Word jest stosunkowo atwo dostpne wycznie z poziomu klawiatury. Po standardowej instalacji nie wymaga te wielu zmian sposobu wywietlania. Przedstawi teraz poszczeglne elementy tego okna oraz proponowane ustawienia widoku. Na pocztek zwrmy uwag na to, czy jest ono wywietlane na caym ekranie, czyli zmaksymalizowane. Dziki temu tre otwartego dokumentu jest widoczna w taki sposb, aby programy odczytujce ekran przekazyway zawarto caego wiersza. O pracy w oknie dokumentu napisz szerzej w kolejnych czciach tego rozdziau. Wrmy jednak do omwienia caego okna programu. Rozpoczynajc od gry, jako pierwszy wywietlany jest pasek tytuu okna. Trudno sobie wyobrazi, aby jaki program czytajcy zawarto ekranu nie by wyposaony w skrt odczytujcy taki pasek. Po wybraniu stosownego skrtu powinnimy otrzyma informacj o nazwie aktualnie otwartego i wywietlonego dokumentu oraz o edytorze, jaki go otworzy, czyli Microsoft Word. Gdy pracujemy na niezapisanym jeszcze dokumencie, zostanie nadana domylna nazwa, np. dokument1. Wikszo programw informuje rwnie o aktualnym rozmiarze okna, a konkretnie o tym, czy jest zmaksymalizowane, czy nie. Jeeli nie bdzie, to dobrze byoby, naciskajc skrt lewy Alt+Spacja, rozwin specjalne menu i klawiszem s powikszy okno programu na cay ekran. Po wspomnianym menu mona rwnie porusza si klawiszami strzaek gra/d i naciskajc Enter wybiera stosown opcj. Odczytywanie paska tytuu okna jest bardzo pomocne, szczeglnie podczas pracy z wieloma aplikacjami jednoczenie. Tu pod paskiem tytuu znajduje si grne menu, do ktrego przechodzimy, naciskajc i puszczajc lewy klawisz Alt. Konstrukcja tego menu jest identyczna, jak w przypadku wielu innych okien programw w systemie Windows. Wszystkie polecenia grnego menu s dostpne z klawiatury i pogrupowane w kilka znajdujcych si obok siebie list. Po przejciu do grnego menu mona klawiszami strzaek prawo/lewo odczyta nazw kadej z grup polece. Standardowo po instalacji s to: Plik, Edycja, Widok, Wstaw, Format, Narzdzia, Tabela, Okno i Pomoc. Po rozwiniciu kadej z wymienionych grup polece strzak w d zostanie wywietlona pionowa lista. Wybr kadego z jej elementw strzakami gra/d i nacinicie klawisza Enter spowoduje wywoanie okrelonej akcji. Moe to by wywietlenie okna dialogowego, jak np. polecenie Otwrz z menu Plik, wykonanie funkcji programu, jak np. Kopiuj z menu Edycja lub rozwinicie podrzdnego menu, np. Wstaw w menu Tabela. Takie podrzdne menu zachowuje si identycznie jak rozwinite grne menu. Wikszo programw odczytujcych ekran informuje uytkownika o tym, co wydarzy si po wybraniu danego elementu menu grnego. Warto na te komunikaty zwraca uwag, poniewa pozwoli to na wydajniejsz prac z programem. Jeeli za nazw polecenia umieszczono trzy kropki, to po jego uruchomieniu pokae si okno dialogowe, jeli bdzie tam strzaka w prawo, to rozwinie si podrzdne menu, a gdy nie bdzie nic, to po prostu wykona si jaka funkcja programu. Po uruchomieniu edytora i to niezalenie, czy pracujemy nad nowym dokumentem, czy edytujemy ju istniejcy, kursor klawiaturowy pojawi si w oknie dokumentu. Nacinicie lewego klawisza Alt spowoduje, jak ju wspomniaem, przejcie do grnego menu i stracimy dostp do dokumentu. Aby powrci do pracy z tekstem, naley ponownie nacisn i puci lewy Alt lub kilkakrotnie nacisn klawisz ESC. Wybranie polecenia powodujcego wywietlanie okna dialogowego sprawia, e na ekranie pokae si mniejsze okno z moliwoci dokonania pewnych ustawie, np. do parametrw czcionki czy akapitu. Aby je zamkn i powrci do dokumentu, moemy albo odszuka stosowny przycisk, ktrego uaktywnienie spacj lub klawiszem Entere zastosuje wybrane ustawienia i powrcimy do okna dokumentu, albo anulowa ca operacj, naciskajc klawisz ESC. Okno dialogowe moemy rwnie zamkn, anulujc jego dziaanie skrtem Alt+F4. Chciabym jeszcze zwrci uwag na inny sposb nawigacji i uruchamiania polece z grnego menu. Wspomniaem ju o poruszaniu si klawiszami strzaek i naciskaniu klawisza Enter. Mona znacznie przypieszy wybr i uruchamianie wielu polece. Kady element menu ma podkrelony jeden znak. Nacinicie go z klawiatury po uprzednim przejciu do menu lewym klawiszem Alt da analogiczny efekt jak ustawienie na nim kursora i rozwinicie strzak w d. Na przykad po przejciu do grnego menu i naciniciu klawisza p rozwinie si menu Plik, klawisza e menu Edycja itd. Po rozwiniciu menu w d dalej obowizuje ta sama zasada. Mona bardzo szybko wybra konkretne polecenie liter skrtu. Jeeli chcielibymy t metod uruchomi polecenie Zapisz jako, to po przeskoczeniu klawiszem Alt do grnego menu, naciskamy p, teraz rozwinie si menu Plik, a nastpnie naciniciem klawisza a wybieramy polecenie Zapisz jako i uruchamiamy to polecenie. Od razu wywietli si okienko dialogowe do zapisywania dokumentu. Tym sposobem mamy moliwo dotarcia do kadego polecenia w grnym menu programu. Jedynym warunkiem jest znajomo litery skrtu, ktra je wywoa. Zostaa przyjta zasada, e pierwsza litera nazwy jest skrtem do menu lub polecenia, ale zdarza si, e jest ju zajta, bo wicej elementw rozpoczyna si na t sam liter, wtedy wybiera si jak kolejn. Nie warto uczy si wszystkich skrtw do polece. Programy odczytujce ekran zwykle podpowiadaj uytkownikowi podczas poruszania si strzakami, jaki skrt przypisany jest do danego elementu menu. Dlatego, szczeglnie na pocztku pracy z programem, warto zwraca uwag na te komunikaty i stara si je zapamita, przynajmniej dla najczciej uywanych funkcji edytora. Przedstawione tu zasady poruszania si po grnym menu obowizuj dla wikszoci programw pracujcych w rodowisku Windows. 
Poniej grnego menu programu umieszczone s paski narzdzi. Wywietlone s te, ktre zaznaczymy w menu Widok  Paski narzdzi. Po rozwiniciu podrzdnego menu Paski narzdzi wywietli si lista, na ktrej klawiszem Enter zaznaczamy niezaznaczony lub odznaczamy zaznaczony pasek. Dla osoby niewidomej paski narzdzi s mao przydatne. Najlepiej wczy dwa najczciej uywane, czyli Standardowy i Formatowanie, a reszta moe by ukryta. Aby wywoa polecenie przypisane do ikony paska narzdzi, najszybciej byoby raz klikn lewym przyciskiem myszy. Gdy uywamy wycznie klawiatury, to po przejciu lewym Altem do grnego menu naciskamy Control+Tab i fokus ustawi si na pierwszej ikonie standardowego paska narzdzi. Teraz klawiszami strzaek lub tabulatorem moemy przeskakiwa z jednej ikony na drug. Aby wywoa aktualnie wybran, po prostu naciskamy Enter. Pomidzy wywietlonymi paskami narzdzi przeczamy si skrtem Control+Tab, naciskajc teraz te klawisze, przejdziemy do paska formatowania. Mona oczywicie korzysta z wielu funkcji programu za porednictwem paska narzdzi, ale bez szybkiego dostpu do myszy jest to do niewygodne. Najlepiej zastpowa ten sposb pracy jak najwiksz iloci skrtw klawiaturowych lub uywa grnego menu programu. Microsoft Word daje due moliwoci modyfikowania istniejcych paskw narzdzi i definiowania skrtw klawiaturowych. Funkcje te s dostpne w menu Widok  Paski narzdzi  Dostosuj. Zmian tych naley dokonywa ostronie, poniewa gdy korzystamy z programu odczytujcego ekran mow syntetyczn, to wiele skrtw klawiaturowych jest zajtych przez t aplikacj i nawet pomimo prawidowego zdefiniowania nowego skrtu edytora tekstu, moe on nie dziaa na skutek zaistnienia konfliktu. Szczeglnie dla mniej zaawansowanych uytkownikw zaleca si pozostawienie paskw narzdzi i skrtw bez zmian. 
Przejdziemy teraz do dalszej czci okna gwnego naszego edytora. Kolejnym jego elementem jest pozioma linijka z podziak. Jest ona bardzo pomocna, pod warunkiem, e moemy j zobaczy. Dla niewidomego uytkownika bdzie nieprzydatna. Osoby sabowidzce z zastosowaniem powikszenia ekranu mog z niej skorzysta. Na wspomnianej linijce znajduje si podziaka w centymetrach oraz znaczki reprezentujce lewy i prawy margines i tabulatory. Podobne linijki, z tym e pionowe, otaczaj okno dokumentu take z lewej i z prawej strony. Moemy je wywietli lub ukry, wybierajc z menu Widok polecenie Linijka. Pod tym elementem znajduje si najwikszy obszar, czyli okno dokumentu. W nim wanie bdziemy si znajdowa, edytujc dokument i poruszajc si po jego zawartoci. Szerzej o nawigacji po dokumencie i podstawowych zasadach jego edycji napisz w kolejnych czciach tego rozdziau. Pod oknem dokumentu jest jeszcze jeden wany element, a mianowicie pasek statusu okna. Wywietlane s na nim informacje o iloci stron i sekcji w otwartym dokumencie oraz pooenie kursora, czyli to, na ktrej jest teraz stronie i w jakiej pozycji. Wikszo programw do odczytu ekranu posiada funkcj odczytu paska statusu okna, co pozwoli na szybkie odczytanie wymienionych parametrw. Na pocztku po skrcie str podana jest cakowita ilo stron, pniej, na ktrej aktualnie jestemy stronie i sekcji, dalej numer wiersza i kolumny caego tekstu, w jakiej znajduje si kursor. Informacje te s bardzo pomocne, szczeglnie podczas pracy z duymi dokumentami. 
To waciwie wszystkie przydatne dla nas elementy gwnego okna programu Microsoft Word. Na koniec tej czci zajrzymy jeszcze do menu Widok, aby uzyska zaprezentowany wyej wygld okna. Optymalny wydaje si by taki podgld dokumentu, ktry na ekranie zbliony jest do wydruku, dziki czemu uzyskamy kontrol podziau na strony. W tym celu najlepiej wybra Ukad wydruku. Po rozwiniciu polecenia Paski narzdzi zaznaczamy tylko Standardowy i Formatowanie. Gdy ponownie rozwiniemy menu Widok, to oznaczone bd w nim tylko opcje Ukad wydruku oraz Linijka, wszystkie pozostae powinny by niewidoczne, a wic nieoznaczone. Standardowo, po instalacji programu Microsoft Word, po prawej stronie wywietla si tzw. Okienko zada. Mona je wyczy w menu Widok i najlepiej na stae wyczy opcj Okienko zada" przy uruchomieniu na zakadce Widok w poleceniu Opcje w grnym menu Narzdzia. Wicej informacji o ustawianiu optymalnych opcji programu znajduje si w tym rozdziale, w czci Ustawienia programu. 